Polski Alarm Smogowy przeanalizował dane z roku 2016 zebrane przez stacje pomiarowe Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Na liście miast z najgorszym powietrzem znaleźli się smogowi recydywiści, tradycyjnie zajmujące czołowe miejsca, ale pojawiły się również miasta z uznawanego za czyste Pomorza.
To najnowsze dane o pomiarach pochodzących z wszystkich stacji pomiarowych w Polsce i ujmujących rok 2016. Polski Alarm Smogowy przygotował zestawienie najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce uwzględniając pomiary pyłu PM10, czyli o wielkości do 10 mikrometrów oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu. Należy pamiętać, że w każdym z zestawień ujęte zostały tylko te miejscowości, w których znajdowała się stacja pomiarowa. Oznacza to, że podobne zanieczyszczenie występować może występować w miastach o zbliżonym typie zabudowy i sposobie ogrzewania domów.
Bez wprowadzenia w Polsce norm jakości węgla i systemu kontroli jego jakości takie zestawienia będziemy oglądać jeszcze przez wiele lat – powiedział Andrzej Guła – lider Polskiego Alarmu Smogowego. Pani Premier Beata Szydło obiecała Polakom normy jakości węgla na pierwszy kwartał tego roku. Wciąż czekamy.
Pył PM10 – najwięcej w małych miastach
Średnioroczne stężenia pyłu PM10 nie powinny przekraczać poziomu 40 mikrogramów na metr sześcienny. Na liście miast, w których dopuszczalny poziom 40 ug/m3 został przekroczony znajdują się poza Krakowem, Katowicami i Warszawą głównie miejscowości średniej wielkości bądź nawet tak małe jak śląski Godów liczący zaledwie 2000 mieszkańców. Większość najbardziej zanieczyszczonych miast znajduje się na terenie Śląska, Małopolski i woj. łódzkiego.
Stacje pomiarowe o najwyższym stężeniu średniorocznym pyłu PM10 – powyżej normy 40 µg/m3
|
Lp.
|
Miejscowość
|
Średnia roczna
[µg/m3]
wartość dopuszczalna = 40
|
|
1
|
Kraków1 (stacja komunikacyjna) – Krasińskiego
|
56.7
|
|
2
|
Opoczno
|
52.2
|
|
3
|
Pszczyna
|
50.9
|
|
4
|
Myszków
|
47.8
|
|
5
|
Rybnik
|
47.5
|
|
6
|
Wodzisław Śląski
|
47.2
|
|
7
|
Katowice2 (stacja komunikacyjna)
|
46.9
|
|
8
|
Gliwice
|
46.1
|
|
9
|
Nowa Ruda
|
45.5
|
|
10
|
Kalwaria Zebrzydowska
|
43.2
|
|
11
|
Radomsko
|
42.9
|
|
12
|
Zduńska Wola
|
42.9
|
|
13
|
Zabrze
|
42.9
|
|
14
|
Skawina
|
42.5
|
|
15
|
Starogard Gdański
|
42.4
|
|
16
|
Godów
|
42.3
|
|
17
|
Żory
|
41.9
|
|
18
|
Knurów
|
41.9
|
|
19
|
Warszawa3 (stacja komunikacyjna) – Niepodległości
|
41.0
|
|
20
|
Nowy Sącz
|
40.9
|
|
21
|
Kraków1 – Złoty Róg
|
40.7
|
|
22
|
Tomaszów Mazowiecki
|
40.6
|
|
23
|
Nakło nad Notecią
|
40.4
|
|
24
|
Nowy Tomyśl
|
40.3
|
1 – Inne stacje pomiarowe w Krakowie: Dietla – 49 µg/m3, Bujaka 39 µg/m3, Bulwarowa – b.d., Os. Piastów – 37 µg/m3
2 – Inne stacje pomiarowe w Katowicach: stacja tła miejskiego – 37.8 µg/m3
3 – Inne stacje pomiarowe w Warszawie: Marszałkowska – 37 µg/m3 , Kondratowicza – 20,9 µg/m3, Wokalna – 27,6 µg/m3
Stacje pomiarowe o najniższym stężeniu średniorocznym pyłu PM10 (poza stacjami pozamiejskimi)
1. Gdynia – 15.4 µg/m3
2. Sopot – 16.7 µg/m3
3. Szklarska Poręba – 18.3 µg/m3
4. Słupsk – 19.2 µg/m3
5. Suwałki – 19.2 µg/m3
6. Białystok – 19.8 µg/m3
7. Ożarów – 19.9 µg/m3
8. Tczew – 20.0 µg/m3
9. Gdynia – 20.7 µg/m3
10. Szczecin – 22.2 µg/m3
Stacje pomiarowe o najwyższej liczbie dni ze stężeniem PM10 większym niż 50 µg/m3
|
Lp.
|
Miejscowość
|
Liczba dni ze st. > 50 µg/m3
dopuszczalna liczba = 35
|
|
1
|
Kraków1 (stacja komunikacyjna) – Krasińskiego
|
165
|
|
2
|
Opoczno
|
150
|
|
3
|
Wodzisław Śląski
|
114
|
|
4
|
Myszków
|
108
|
|
5
|
Nowa Ruda
|
107
|
|
6
|
Nakło nad Notecią
|
106
|
|
7
|
Gliwice
|
104
|
|
8
|
Zduńska Wola
|
102
|
|
9
|
Pszczyna
|
101
|
|
10
|
Starogard Gdański
|
101
|
|
11
|
Rybnik
|
100
|
|
12
|
Katowice2 (stacja komunikacyjna)
|
97
|
|
13
|
Godów
|
95
|
|
14
|
Radomsko
|
94
|
|
15
|
Tomaszów Mazowiecki
|
94
|
|
16
|
Brzeziny
|
93
|
|
17
|
Zabrze
|
90
|
|
18
|
Knurów
|
87
|
|
19
|
Skawina
|
87
|
|
20
|
Piotrków Trybunalski
|
86
|
1 – Inne stacje pomiarowe w Krakowie: Złoty Róg – 85, Bujaka – 78, Bulwarowa – 74, Os. Piastów – 69
2 – Inne stacje pomiarowe w Katowicach: stacja tła miejskiego – 66 dni
Liczba dni, w których nie powinna zostać przekroczona normy jakości powietrza (średnioodobowo – 50 µg/m3 ) nie może być w Polsce wyższa niż 35. Niestety liczba takich „smogowych” dni jest przekraczana w dziesiątkach polskich miast.
Stacje pomiarowe o najniższej liczbie dni ze stężeniem PM10 większym niż 50 µg/m3
1. Białystok – 2 dni
2. Sopot, Suwałki – 3 dni
3. Gdynia – 5 dni
4. Słupsk – 6 dni
5. Gdańsk – 9 dni
6. Piwniczna – 10 dni
7. Olsztyn – 11 dni
8. Mrągowo, Szczecin – 13 dni
Rakotwórczy benzo(a)piren – źródłem gospodarstwa domowe
Raktwórczy benzo(a)piren (BAP) to węglowodór aromatyczny powstający podczas spalania paliw stałych w niskich temperaturach. Jego głównym źródłem w Polsce są gospodarstwa domowe, używające „kopciuchów” – pozaklasowych kotłów na węgiel i drewno. Obowiązująca norma to średnioroczne stężenie – 1 ng/m3. Niestety poziom BAP w polskich miejscowościach jest od lat najwyższy w Unii Europejskiej. Rekordowe miasta przekraczają poziom tego rakotwórczego związku prawie 18-krotnie! Najwyższy dobowy poziom BAP – 83,93 ng/m3 odnotowano w Nowej Rudzie, od 18 do 24 stycznia 2016 r. Bardzo wysoki poziom BAP odnotowano również na uznawanym za czyste Pomorzu. Kościerzyna i Wejherowo przekroczyły normy o odpowiednio 1000% i 800%.
Stacje pomiarowe o najwyższym stężeniu średniorocznym BAP (norma – 1 ng/m3)
|
Lp.
|
Miejscowość
|
Średnia roczna
[ng/m3]
poziom docelowy = 1
|
|
1
|
Opoczno
|
17.8
|
|
2
|
Nowa Ruda
|
17.7
|
|
3
|
Tomaszów Mazowiecki
|
15.2
|
|
4
|
Rybnik
|
13.4
|
|
5
|
Brzeziny
|
12.5
|
|
6
|
Pszczyna
|
10.9
|
|
7
|
Radomsko
|
10.2
|
|
8
|
Kościerzyna
|
10.2
|
|
9
|
Kalwaria Zebrzydowska
|
9.9
|
|
10
|
Nowy Sącz
|
9.7
|
|
11
|
Zduńska Wola
|
9.4
|
|
12
|
Knurów
|
8.4
|
|
13
|
Żywiec
|
8.4
|
|
14
|
Tuchów
|
8.1
|
|
15
|
Wejherowo
|
8.0
|
|
16
|
Godów
|
7.9
|
|
17
|
Nakło nad Notecią
|
7.8
|
|
18
|
Piotrków Trybunalski
|
7.7
|
|
19
|
Dębica
|
7.5
|
|
20
|
Szczawno-Zdrój
|
7,4
|
Stacje pomiarowe o najniższym stężeniu średniorocznym BAP (poza stacjami pozamiejskimi)
(norma – 1 ng/m3)
1. Suwałki – 1.1 ng/m3
2. Białystok – 1.1 ng/m3
3. Olsztyn – 1.3 ng/m3
4. Koszalin – 1.5 ng/m3
5. Płock – 1.6 ng/m3
6. Warszawa – 1.7 ng/m3
7. Lublin – 1.8 ng/m3
8. Wągrowiec – 1.8 ng/m3
9. Elbląg – 1.8 ng/m3
10. Piła – 2.1 ng/m3
