Aktualności

Smogowi rekordziści i najczystsze miejsca w Polsce – jaki był rok 2016?

4 grudnia 2017

Polski Alarm Smogowy przeanalizował dane z roku 2016 zebrane przez stacje pomiarowe Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Na liście miast z najgorszym powietrzem znaleźli się smogowi recydywiści, tradycyjnie zajmujące czołowe miejsca, ale pojawiły się również miasta z uznawanego za czyste Pomorza.

To najnowsze dane o pomiarach pochodzących z wszystkich stacji pomiarowych w Polsce i ujmujących rok 2016. Polski Alarm Smogowy przygotował zestawienie najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce uwzględniając pomiary pyłu PM10, czyli o wielkości do 10 mikrometrów oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu. Należy pamiętać, że w każdym z zestawień ujęte zostały tylko te miejscowości, w których znajdowała się stacja pomiarowa. Oznacza to, że podobne zanieczyszczenie występować może występować w miastach o zbliżonym typie zabudowy i sposobie ogrzewania domów.

Bez wprowadzenia w Polsce norm jakości węgla i systemu kontroli jego jakości takie zestawienia będziemy oglądać jeszcze przez wiele lat – powiedział Andrzej Guła – lider Polskiego Alarmu Smogowego. Pani Premier Beata Szydło obiecała Polakom normy jakości węgla na pierwszy kwartał tego roku. Wciąż czekamy.

Pył PM10 – najwięcej w małych miastach

Średnioroczne stężenia pyłu PM10 nie powinny przekraczać poziomu 40 mikrogramów na metr sześcienny. Na liście miast, w których dopuszczalny poziom 40 ug/m3 został przekroczony znajdują się poza Krakowem, Katowicami i Warszawą głównie miejscowości średniej wielkości bądź nawet tak małe jak śląski Godów liczący zaledwie 2000 mieszkańców. Większość najbardziej zanieczyszczonych miast znajduje się na terenie Śląska, Małopolski i woj. łódzkiego.

Stacje pomiarowe o najwyższym stężeniu średniorocznym pyłu PM10 – powyżej normy 40 µg/m³

Lp.	Miejscowość	Średnia roczna [µg/m³] wartość dopuszczalna = 40
1	Kraków¹ (stacja komunikacyjna) – Krasińskiego	56.7
2	Opoczno	52.2
3	Pszczyna	50.9
4	Myszków	47.8
5	Rybnik	47.5
6	Wodzisław Śląski	47.2
7	Katowice² (stacja komunikacyjna)	46.9
8	Gliwice	46.1
9	Nowa Ruda	45.5
10	Kalwaria Zebrzydowska	43.2
11	Radomsko	42.9
12	Zduńska Wola	42.9
13	Zabrze	42.9
14	Skawina	42.5
15	Starogard Gdański	42.4
16	Godów	42.3
17	Żory	41.9
18	Knurów	41.9
19	Warszawa³ (stacja komunikacyjna) – Niepodległości	41.0
20	Nowy Sącz	40.9
21	Kraków¹ – Złoty Róg	40.7
22	Tomaszów Mazowiecki	40.6
23	Nakło nad Notecią	40.4
24	Nowy Tomyśl	40.3

1 – Inne stacje pomiarowe w Krakowie: Dietla – 49 µg/m³, Bujaka 39 µg/m³, Bulwarowa – b.d., Os. Piastów – 37 µg/m³

2 – Inne stacje pomiarowe w Katowicach: stacja tła miejskiego – 37.8 µg/m³

3 – Inne stacje pomiarowe w Warszawie: Marszałkowska – 37 µg/m³, Kondratowicza – 20,9 µg/m³, Wokalna – 27,6 µg/m³

Stacje pomiarowe o najniższym stężeniu średniorocznym pyłu PM10 (poza stacjami pozamiejskimi)

1. Gdynia – 15.4 µg/m³

2. Sopot – 16.7 µg/m³

3. Szklarska Poręba – 18.3 µg/m³

4. Słupsk – 19.2 µg/m³

5. Suwałki – 19.2 µg/m³

6. Białystok – 19.8 µg/m³

7. Ożarów – 19.9 µg/m³

8. Tczew – 20.0 µg/m³

9. Gdynia – 20.7 µg/m³

10. Szczecin – 22.2 µg/m³

Stacje pomiarowe o najwyższej liczbie dni ze stężeniem PM10 większym niż 50 µg/m³

Lp.	Miejscowość	Liczba dni ze st. > 50 µg/m³ dopuszczalna liczba = 35
1	Kraków¹ (stacja komunikacyjna) – Krasińskiego	165
2	Opoczno	150
3	Wodzisław Śląski	114
4	Myszków	108
5	Nowa Ruda	107
6	Nakło nad Notecią	106
7	Gliwice	104
8	Zduńska Wola	102
9	Pszczyna	101
10	Starogard Gdański	101
11	Rybnik	100
12	Katowice² (stacja komunikacyjna)	97
13	Godów	95
14	Radomsko	94
15	Tomaszów Mazowiecki	94
16	Brzeziny	93
17	Zabrze	90
18	Knurów	87
19	Skawina	87
20	Piotrków Trybunalski	86

1 – Inne stacje pomiarowe w Krakowie: Złoty Róg – 85, Bujaka – 78, Bulwarowa – 74, Os. Piastów – 69

2 – Inne stacje pomiarowe w Katowicach: stacja tła miejskiego – 66 dni

Liczba dni, w których nie powinna zostać przekroczona normy jakości powietrza (średnioodobowo – 50 µg/m³) nie może być w Polsce wyższa niż 35. Niestety liczba takich „smogowych” dni jest przekraczana w dziesiątkach polskich miast.

Stacje pomiarowe o najniższej liczbie dni ze stężeniem PM10 większym niż 50 µg/m³

1. Białystok – 2 dni

2. Sopot, Suwałki – 3 dni

3. Gdynia – 5 dni

4. Słupsk – 6 dni

5. Gdańsk – 9 dni

6. Piwniczna – 10 dni

7. Olsztyn – 11 dni

8. Mrągowo, Szczecin – 13 dni

Rakotwórczy benzo(a)piren – źródłem gospodarstwa domowe
Raktwórczy benzo(a)piren (BAP) to węglowodór aromatyczny powstający podczas spalania paliw stałych w niskich temperaturach. Jego głównym źródłem w Polsce są gospodarstwa domowe, używające „kopciuchów” – pozaklasowych kotłów na węgiel i drewno. Obowiązująca norma to średnioroczne stężenie – 1 ng/m3. Niestety poziom BAP w polskich miejscowościach jest od lat najwyższy w Unii Europejskiej. Rekordowe miasta przekraczają poziom tego rakotwórczego związku prawie 18-krotnie! Najwyższy dobowy poziom BAP – 83,93 ng/m3 odnotowano w Nowej Rudzie, od 18 do 24 stycznia 2016 r. Bardzo wysoki poziom BAP odnotowano również na uznawanym za czyste Pomorzu. Kościerzyna i Wejherowo przekroczyły normy o odpowiednio 1000% i 800%.

Stacje pomiarowe o najwyższym stężeniu średniorocznym BAP (norma – 1 ng/m3)

Lp.	Miejscowość	Średnia roczna [ng/m3] poziom docelowy = 1
1	Opoczno	17.8
2	Nowa Ruda	17.7
3	Tomaszów Mazowiecki	15.2
4	Rybnik	13.4
5	Brzeziny	12.5
6	Pszczyna	10.9
7	Radomsko	10.2
8	Kościerzyna	10.2
9	Kalwaria Zebrzydowska	9.9
10	Nowy Sącz	9.7
11	Zduńska Wola	9.4
12	Knurów	8.4
13	Żywiec	8.4
14	Tuchów	8.1
15	Wejherowo	8.0
16	Godów	7.9
17	Nakło nad Notecią	7.8
18	Piotrków Trybunalski	7.7
19	Dębica	7.5
20	Szczawno-Zdrój	7,4

Stacje pomiarowe o najniższym stężeniu średniorocznym BAP (poza stacjami pozamiejskimi)

(norma – 1 ng/m3)

1. Suwałki – 1.1 ng/m3
2. Białystok – 1.1 ng/m3
3. Olsztyn – 1.3 ng/m3
4. Koszalin – 1.5 ng/m3
5. Płock – 1.6 ng/m3
6. Warszawa – 1.7 ng/m3
7. Lublin – 1.8 ng/m3
8. Wągrowiec – 1.8 ng/m3
9. Elbląg – 1.8 ng/m3
10. Piła – 2.1 ng/m3