Polski Alarm Smogowy sprawdził roczne koszty ogrzewania domów w Polsce, posługując się najnowszymi cenami paliw i nośników energii z września 2025 roku. Analiza dla typowego domu jednorodzinnego pokazała, że najmniej opłacalne jest wciąż ogrzewanie olejowe i gazowe, a także „kopciuch” na drewno kawałkowe. Ogrzewanie domu pelletem kosztować nas będzie więcej niż węglem i wszystkimi typami pomp ciepła. Najtaniej ogrzejemy dom za pomocą gruntowej pompy ciepła z ogrzewaniem podłogowym – to koszt prawie dwukrotnie niższy niż ogrzewanie gazowe.

Na podstawie przeprowadzonego we wrześniu 2025 roku monitoringu cen paliw i nośników energii, Polski Alarm Smogowy po raz kolejny przeanalizował roczne koszty ogrzewania domów dla różnych rodzajów źródeł ciepła.

Koszty ogrzewania domu i ciepłej wody użytkowej policzono – między innymi – dla budynku o powierzchni 150 m², w średnim stanie ocieplenia (zużycie ciepła na średnim poziomie 120 kWh/rok/m²), zamieszkałego przez czteroosobową rodzinę. Najdroższe jest wciąż ogrzewanie olejowe (10448 zł rocznie). Nieco tańszą opcją są kotły gazowe (8810 zł). Trzecim najdroższym sposobem ogrzania domu i ciepłej wody jest pozaklasowy “kopciuch” na drewno (8631 zł). Tańszym rozwiązaniem są kotły ekoprojektowe: 6605 zł rocznie przy kotle na kawałki drewna i 5580 rocznie przy kotle węglowym. Drogie okazuje się jednak ogrzewanie za pomocą kotła na pellet, którego cena poszła w górę – korzystanie z tego źródła ciepła kosztuje nas 8022 zł rocznie. Najtaniej ogrzejemy się pompą ciepła z ogrzewaniem podłogowym (5269 i 4532 zł rocznie w zależności od rodzaju pompy).

Podobne porównanie dla swojego domu może przeprowadzić każdy, sprawdzając opłacalność poszczególnych źródeł ogrzewania. Wystarczy podać metraż budynku, liczbę zamieszkujących go osób i poziom ocieplenia w kalkulatorze kosztów ogrzewania, który jest aktualizowany co kwartał.

Analiza pokazuje, że w ostatnim roku koszty ogrzewania domów uległy znaczącym zmianom. Porównanie rok do roku (październik 2024 – wrzesień 2025) wskazuje, że ogrzewanie gazem staniało o 7%, a węglem o 10%. Spośród popularnych nośników ciepła podrożał pellet – ogrzewanie domu za jego pomocą jest obecnie o prawie 8% droższe niż rok temu. Także eksploatacja kotła na kawałki drewna jest mniej opłacalna – w tym przypadku zapłacimy 7% więcej. Koszt użytkowania pomp ciepła pozostał na niezmienionym poziomie.

Ciekawie przedstawia się porównanie kosztów ogrzewania w domu bez ocieplenia (tzw. wampira energetycznego – zużycie ciepła na poziomie 200 kWh/rok/m²) z domem o dosyć często spotykanym, średnim ociepleniu (10 cm ściany, 15 cm poddasze – zużycie ciepła na poziomie 120 kWh/rok/m²). Im droższy typ ogrzewania, tym więcej oszczędności możemy się spodziewać. W przypadku ogrzewania gazowego jest to spadek kosztów aż o 4608 zł, jeśli natomiast używamy kotła pelletowego zaoszczędzimy 4691 zł rocznie.

Porównując dom bez ocieplenia (zużycie ciepła na poziomie 200 kWh/rok/m²) do obowiązującego obecnie standardu WT2021 (ocieplenie ścian 17 cm, poddasza 25 cm, okna zespolone trzyszybowe, zużycie ciepła na poziomie 55 kWh/rok/m²) oszczędności wyniosą aż 8353 zł rocznie dla ogrzewania gazowego i 8502 zł przy kotle na pellet!

– Oszczędności wynikające z ocieplenia starego domu do obowiązującego obecnie standardu są imponujące – stwierdza Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego – a przecież podajemy oszczędności tylko dla jednego roku! Mam nadzieję, że nasz kalkulator będzie dobrym punktem wyjścia dla osób rozważających ocieplenie domu, wymianę kotła i sięgnięcie po dotacje na ten cel. Warto oczywiście przeprowadzić profesjonalny audyt energetyczny, by przekonać się jak to będzie wyglądać w przypadku naszego własnego domu, ale jestem przekonany, że ocieplenie domu to dobra inwestycja w przyszłość.

Monitoring cen paliw stałych wykonany został w dniach 22-25 września 2025 r. Kontroli poddano po dwa składy opału z każdego województwa – w całej Polsce 32. Wybrano składy zlokalizowane w różnych miejscowościach.

Kalkulator kosztów ogrzewania PAS powstał w oparciu o bardziej rozbudowane narzędzie, które przygotowało Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej (POBE). Dane, na których opiera się kalkulator, są uaktualniane co trzy miesiące.

Link do kalkulatora TUTAJ: https://polskialarmsmogowy.pl/kalkulator-kosztow-ogrzewania/

Już od 10 lat Małopolska działa na rzecz czystszego powietrza. Dzięki projektowi LIFE „Małopolska w zdrowej atmosferze” udało się osiągnąć ogromny postęp – a teraz przyszedł czas na podsumowanie wspólnych wysiłków.

Małopolska to region, w którym rozpoczęła się walka o czyste powietrze. To właśnie tutaj, w Krakowie, przyjęto pierwszą w Polsce uchwałę antysmogową, która doprowadziła do realnej poprawy jakości powietrza w mieście. Województwo Małopolskie, jako pierwsze, wprowadziło regionalną uchwałę antysmogową, eliminującą najbardziej zanieczyszczające źródła ciepła, inspirując tym samym kolejne regiony w kraju do podjęcia działań.

Dziś, po latach doświadczeń i wspólnych wysiłków, nadszedł czas na ich podsumowanie oraz rozmowę o przyszłości. Dlatego Polski Alarm Smogowy razem z Urzędem Marszałkowskim Województwa Małopolskiego organizują konferencję „Polska w zdrowej atmosferze”, która odbędzie się 13–14 listopada 2025 r. w Małopolskim Centrum Nauki COGITEON w Krakowie.

Podczas wydarzenia zaprezentowane zostaną doświadczenia Małopolski oraz innych regionów, które dzięki odważnym decyzjom skutecznie rozpoczęły walkę z zanieczyszczeniem powietrza. Konferencja będzie też okazją do wspólnej refleksji nad wyzwaniami, jakie stoją przed nami – szczególnie w kontekście nowej unijnej dyrektywy AAQD, zaostrzającej normy jakości powietrza.

REJESTRACJA i program wydarzenia znajduje się tutaj: https://powietrze.malopolska.pl/polska-w-zdrowej-atmosferze/ 

Zaskakujące wyniki największego badania świadomości smogowej w Polsce: większość mieszkańców dużych miast dostrzega zgubny wpływ starych samochodów na jakość powietrza i popiera tworzenie Stref Czystego Transportu. Jednocześnie aż 86% popiera rozwój transportu publicznego, a 68% uważa, że powinniśmy ograniczyć napływ starych pojazdów do Polski. To ważne sygnały dla rządzących, zarówno na poziomie lokalnym jak i centralnym – stwierdza Polski Alarm Smogowy.

Fundacja More in Common we współpracy z Polskim Alarmem Smogowym i agencją Profeina przeprowadziła największe jak dotąd badanie opinii i postaw dotyczących zanieczyszczonego powietrza. Oparty na badaniu raport “Pełną piersią? Polki i Polacy o smogu i jakości powietrza” pokazuje, jak po ponad dekadzie walki o zdrowe powietrze postrzegamy działania antysmogowe.

Rozwój transportu zbiorowego, budowanie dróg rowerowych, wytyczanie buspasów, a nawet strefy czystego transportu mają poparcie większości Polek i Polaków. Spaliny samochodowe są dziś postrzegane jako istotny problem, Według respondentów główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza w miastach są stare samochody (46%) i samochody z silnikiem Diesla (39%). Z kolei co trzecia osoba uznaje, że najgorsze dla naszego zdrowia są po prostu duże pojazdy.

Różnimy się postrzeganiem miejskiego smogu zależnie od miejsca zamieszkania. Dla mieszkańców dużych miast to spaliny samochodowe są główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza (57% wskazań). Dla ogółu Polek i Polaków plasują się one na drugim miejscu (39% wskazań), za ogrzewaniem budynków.

48% zapytanych, czym jest strefa czystego transportu (SCT) odpowiada, zgodnie ze stanem faktycznym, że to strefa, do której nie mogą wjeżdżać najbardziej zanieczyszczające pojazdy w oparciu o normy emisji spalin. Jedna czwarta respondentów wskazała, że to strefa, do której wjazd mają tylko pojazdy elektryczne (co nie jest prawdą). Co istotne, w dużych miastach, gdzie takie strefy miałyby powstawać, odsetek prawidłowych odpowiedzi wynosi 59%, a w samej Warszawie, gdzie strefa czystego transportu już działa, to 65%. – Dane te wskazują, że wciąż potrzebne są kampanie informujące o tym, czym są strefy czystego transportu, jaki jest ich cel i na jakich zasadach funkcjonują – komentuje Anna Dworakowska z Polskiego Alarmu Smogowego.

Co istotne, strefy czystego transportu mają wyraźnie wyższe poparcie wśród mieszkańców miast, gdzie miałyby być one faktycznie tworzone. Ogółem 56% respondentów popiera powstawanie SCT w dużych miastach, zaś wśród mieszkańców miast powyżej pół miliona mieszkańców poparcie dla SCT wynosi 64% (w Warszawie 63%, a w Krakowie 62%).

– Smog jest postrzegany przez Polaków jako lokalny problem, na który trzeba odpowiedzieć adekwatnie do lokalnych uwarunkowań. Dlatego tak ważne jest, by władze samorządowe prowadziły otwarty dialog ze swoją społecznością i jasno komunikowali zarówno dotychczasowe sukcesy w walce ze smogiem, ale i długofalowe cele, do jakich miasto dąży. Mieszkańcy miejscowości, które uporały się już z problemem tzw. „kopciuchów”, będą bardziej skłonni uznać za priorytet rozwój czystego transportu – mówi Zuzanna Szybisty z agencji strategicznej Profeina.

Najwięcej sympatii respondentów mieszkających w miastach zyskały działania władz budujące alternatywę dla poruszania się samochodem jako element walki ze smogiem komunikacyjnym. Rozwój transportu publicznego popiera aż 86% badanych (bez specjalnych różnic między grupami społecznymi), a inwestycje w ścieżki rowerowe i systemy rowerów miejskich – 82%. Również kontrowersyjne niegdyś buspasy i preferencje dla transportu zbiorowego cieszą się poparciem aż 3/4 osób.

Co drugi badany twierdzi z kolei, że dobrze działająca komunikacja publiczna skłoniłaby go do rezygnacji z poruszania się samochodem w mieście. – Widzimy wyraźnie, że mimo świadomości szkodliwego wpływ spalin na nasze zdrowie, mamy też do czynienia z pewnym przywiązaniem Polek i Polaków do samochodów. Po części jest ono kulturowe, ale wynika też braku alternatyw i wymuszonej autozależności. To ważna wskazówka dla samorządów: ograniczając ruch samochodowy w centrach miast czy wprowadzając strefy czystego transportu, powinny równocześnie inwestować w rozwój transportu publicznego. Dzięki temu mieszkańcy będą mieli poczucie, że nie tracą swobody przemieszczania się, a proponowane zmiany rzeczywiście służą poprawie jakości życia – mówi Anna Dworakowska z Polskiego Alarmu Smogowego.

Co ciekawe, stosunkowo mało polaryzująca okazuje się także kwestia ograniczenia napływu do Polski najbardziej emisyjnych samochodów – aż 68% mieszkanek i mieszkańców miast popiera takie rozwiązanie jako element walki ze smogiem w Polsce. – To ważna informacja, dlatego szkoda, że rząd niedawno wycofał się z wprowadzenia takiego rozwiązania – zauważa Anna Dworakowska.

[LINK do publicznej wersji badania]

Nota metodologiczna: Badanie “Pełną piersią? Polki i Polacy o smogu i jakości powietrza” zrealizowane przez Fundację More in Common Polska we współpracy z Polskim Alarmem Smogowym i agencją Profeina składało się z dwóch etapów: jakościowego i ilościowego. W ramach badań jakościowych przeprowadzono dziesięć wywiadów fokusowych w marcu i maju 2025 r., obejmujących mieszkańców z siedmiu segmentów społecznych, zarówno z dużych miast, jak i mniejszych miejscowości dotkniętych problemem smogu. Badanie ilościowe przeprowadzono we współpracy z agencją badawczą Opinia 24 w kwietniu 2025 r. metodami CATI i CAWI, na próbie ogólnopolskiej (N=1200) oraz czterech próbach miejskich, co dało łączną wielkość próby N=2400.

Tylko sto dni zostało posiadaczom pozaklasowych kotłów na węgiel i drewno na ich wymianę. Zgodnie z uchwałą antysmogową, od 1 stycznia 2026 roku korzystanie z takich urządzeń w województwie śląskim stanie się nielegalne. To ostatni moment, by zmienić źródło ciepła i uniknąć mandatu lub grzywny.

– Mieszkańcy województwa śląskiego długo czekali na ten moment. W poprzednich latach przepisy uchwały antysmogowej nakazywały eliminację najstarszych, najbardziej emisyjnych kotłów. Teraz, od 1 stycznia 2026 r. zakaz użytkowania obejmie już wszystkie kopciuchy, niezależnie od ich wieku. To właśnie te kotły na węgiel i drewno są głównym źródłem zimowego smogu. Ich wyeliminowanie to kluczowy warunek trwałej poprawy zdrowia mieszkańców i jakości życia w naszym regionie – mówi Zdzisław Kuczma z Rybnickiego Alarmu Smogowego.

Uchwała antysmogowa została przyjęta w kwietniu 2017 r. Poparły ją jednogłośnie wszystkie siły polityczne obecne w Sejmiku Województwa Śląskiego. Ta szeroka zgoda była wyrazem zrozumienia, że jakość powietrza nie jest kwestią polityczną, ale fundamentem zdrowia publicznego. To był wielki sukces całego regionu – samorządów, ekspertów, organizacji społecznych i mieszkańców. Dziś, dziewięć lat później, widać wymierne efekty tej decyzji. Z danych zawartych w raporcie Europejskiego Centrum Czystego Powietrza wynika, że poprawa jakości powietrza w latach 2018–2022 pozwoliła w województwie śląskim uniknąć ponad 12,5 tys. przedwczesnych zgonów oraz ponad 9 tys. nagłych hospitalizacji z przyczyn sercowo-płucnych. 

W debacie o antysmogowych regulacjach wciąż pojawiają się głosy sugerujące, że stary kocioł węglowy to najbardziej popularny sposób ogrzewania domów. Nie potwierdzają tego  dane Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). – W województwie śląskim 14,37% budynków jednorodzinnych jest ogrzewanych wyłącznie przez kotły pozaklasowe. To wciąż dużo, ale wyraźnie widać, że większość mieszkańców już postawiła na czystsze źródła ciepła. Dlaczego? Bo to po prostu lepsze – dla zdrowia i domowego komfortu – mówi Emil Nagalewski, koordynator Polskiego Alarmu Smogowego w woj. śląskim.

Największe problemy z wymianą starych kotłów dotykają mieszkańców małych gmin. W niektórych z nich nawet co trzecie źródło ciepła to nadal kopciuch. To oznacza, że lokalne władze zaprzepaściły ostatnie lata i nie wykorzystały szansy jaką dawał Program dotacyjny Czyste Powietrze. Małe gminy nie są jednak bez szans w tej walce. Udowadniają to Goczałkowice-Zdrój, gdzie – według CEEB – kopciuchy są głównym źródłem ciepła jedynie w 47 domach, co stanowi mniej niż 3% budynków jednorodzinnych. To nie przypadek, lecz efekt wieloletnich, konsekwentnych działań antysmogowych – potwierdzony pierwszym miejscem w Polsce w rankingu programu „Czyste Powietrze” za 2022 rok.

Czas kopciuchów w województwie śląskim dobiega końca. Już za sto dni ich użytkowanie będzie wykroczeniem. – Uchwała antysmogowa nie pozostawia wątpliwości: każdy, kto wciąż ogrzewa dom starym, pozaklasowym kotłem, musi go wymienić. To ostatni moment na działanie, by uniknąć stresu, kontroli i mandatu. Samorządy i programy wsparcia oferują realną pomoc. Na stronie czystepowietrze.gov.pl można sprawdzić, z jakiego dofinansowania można skorzystać i jak bezpiecznie przejść przez ten obowiązkowy proces zmiany źródła ciepła – podsumowuje Aleksandra Antes–Szewczyk z Pszczyńskiego Alarmu Smogowego.

Szanowni Państwo, z ogromną przyjemnością zapraszamy Państwa gminę do wzięcia udziału w 7. edycji ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Zobacz, czym oddychasz”.

Link do formularza 

Kampania organizowana jest w celu podniesienia świadomości społecznej w zakresie jakości powietrza i problematyki smogu. Kampania odbywa się od 01.11.2025 r. do 23.03.2026 r.

Instalacja, którą posługuje się Polski Alarm Smogowy to dwumetrowy model ludzkich płuc pokryty białą półprzepuszczalną tkaniną. Wentylatory umieszczone z tyłu instalacji przepuszczają przez nie powietrze, co sprawia, że płuca „oddychają” i przefiltrowują przepływające przez nie powietrze. Na białej materii zaczynają osadzać się zanieczyszczenia powietrza. Te same zanieczyszczenia trafiają do naszych płuc. Instalacja jest udostępniana Państwu na okres 1 miesiąca. 

Dlaczego warto wziąć udział?
1. Budowanie świadomości ekologicznej wśród mieszkańców.
2. Promocja gminy jako aktywnie dbającej o zdrowie swoich mieszkańców i czyste powietrze.
3. Wsparcie w komunikacji lokalnych działań proekologicznych i edukacyjnych.

Zapraszamy Państwa do współtworzenia tej ważnej inicjatywy i dołączenia do sieci gmin, dla których zdrowie i komfort życia mieszkańców są priorytetem.

Termin zgłoszeń upływa 20.08.2025.
Poniżej przesyłamy informację o kampanii oraz formularz aplikacyjny.

O kampanii
Zanieczyszczenia powietrza są bardzo często niewidoczne i tym samym lekceważone. Kampania „Zobacz czym oddychasz!” ma na celu pokazanie tego co niewidzialne i – poprzez zmianę świadomości społecznej – doprowadzenie do zmiany: likwidacji starych nieefektywnych kotłów na paliwa stałe, tzw. „kopciuchów” i termomodernizacji budynków. 

Instalacja, którą posługuje się Polski Alarm Smogowy to dwumetrowy model ludzkich płuc, pokryty białą tkaniną filtracyjną, przez którą powietrze „zasysane” jest za pomocą wentylatorów. Imituje to proces oddychania – przefiltrowane zanieczyszczenia zaczynają osadzać się na białej materii, która już po kilku dniach staje się ciemnoszara, a nawet czarna.

Kampania PAS ma na celu podniesienie świadomości na temat zanieczyszczenia powietrza zarówno w mniejszych miejscowościach, jak i dużych miastach. Akcja z mobilną instalacją płuc ma zwrócić uwagę na problem i przekonać mieszkańców do działania – wymiany zanieczyszczającego powietrze „kopciucha” na nowoczesne ogrzewanie oraz docieplenie domu, przy wsparciu finansowym programu Czyste Powietrze. Terminy wprowadzające zakaz użytkowania pozaklasowych kotłów są określone w uchwałach antysmogowych, obowiązujących w niemal wszystkich polskich województwach. W większości gmin czas na wymianę starych kotłów i pieców już minął, jednak mimo to w polskich miejscowościach nadal działa około 1,9 miliona pozaklasowych pieców!

Pierwsza edycja kampanii rozpoczęła się w 2019 roku, a w ciągu sześciu odsłon kampanii, prowadzonej niezmiennie pod hasłem „Zobacz czym oddychasz! Zmień to”, znacznie rozszerzyła ona swój zasięg. . Obecnie Polski Alarm Smogowy dysponuje 5 instalacjami i współpracuje z wieloma partnerami.

Instalacje są obecne na wydarzeniach, konferencjach naukowych, festiwalach oraz były przedmiotem licytacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. W sumie mobilne płuca odwiedziły już 233 miejscowości w 12 województwach. 

Kampania  cieszy się dużym zainteresowaniem mediów i regularnie pojawia się w największych rozgłośniach radiowych i telewizyjnych. Ostatnia odsłona akcji dotarła do ponad 39 milionów odbiorców!

Więcej o Kampanii na stronie: https://zobaczczymoddychasz.pl/

Więcej o skutkach zdrowotnych w książce „Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie” https://polskialarmsmogowy.pl/wp-content/uploads/2024/02/Wplyw-zanieczyszczen-powietrza-na-zdrowie-KSIAZKA.pdf

ZASADY ZGŁASZANIA FORMULARZY
Nadzór nad prawidłowością i przebiegiem wyboru Gmin biorących udział w kampanii, tj. udzielaniem informacji na ten temat oraz rozpatrywaniem reklamacji sprawuje Stowarzyszenie Alarm Smogowy, nr KRS: 0000491120, NIP: 6762472166. REGON: 123005019. Uzupełniony formularz zgłoszeniowy wysyłany zostaje automatycznie do Stowarzyszenia Alarm Smogowy. Uzupełniony formularz zgłoszeniowy należy przesłać najpóźniej do 25 lipca 2025 roku. Formularze zgłoszeniowe niespełniające wymogów określonych w zapisach formularzu, nie będą uwzględniane.

ZASADY WYBORU PARTNERA KAMPANII I OCENY FORMULARZY ZGŁOSZENIOWYCH
Wyboru Gmin biorących udział w kampanii dokonuje Komisja, w skład której wchodzą 3 osoby powołane przez Polski Alarm Smogowy. Partnerem Kampanii zostają autorzy najwyżej ocenionych Planów Kampanii. Komisja wyłoni 25 Gmin z nadesłanych zgłoszeń. 

1. Zgłoszenia będą oceniane według następujących trzech kryteriów:
   1. Plan Kampanii uwzględniający wszystkie DZIAŁANIA OBOWIĄZKOWE (maks. 12 pkt.);
   2. Pomysły na zaangażowanie lokalnej społeczności do aktywnego udziału w Kampanii (maks. 9 pkt.);
   3. Opis dodatkowych ciekawych wydarzeń w ramach Kampanii (maks. 9 pkt.).

1. Każda osoba z Komisji, oceniając Plan Kampanii, dysponuje 10 punktami. Przewodniczący Komisji może przyznać  dodatkowo 5 punktów. Maksymalna liczba punktów do zdobycia wynosi 35. Łączna liczba punktów, będąca sumą punktacji poszczególnych kryteriów, stanowi ocenę zgłoszenia.
2. Wybór Gmin biorących udział w kampanii nastąpi do 05.09.2025 r. w siedzibie Stowarzyszenia Alarm Smogowy.
3. Gmina zostanie powiadomiona o wytypowaniu i warunkach przystąpienia do Kampanii za pośrednictwem wiadomości mailowej, wysłanej w ciągu 7 dni roboczych od momentu wyboru Gmin, o którym mowa w pkt.3.
4. Warunkiem przystąpienia do Kampanii jest przesłanie w ciągu 7 dni roboczych od otrzymania wiadomości mailowej z wynikami Komisji – maila z uzupełnionym formularzem danych osobowych oraz przesłanym porozumieniem przystąpienia do Kampanii.
5. Brak wysłania wiadomości, o której mowa w pkt. 9 lub przekroczenie dopuszczalnego czasu odpowiedzi lub wysłanie nieprawidłowych danych powoduje utratę prawa do uczestnictwa w Kampanii.

REKLAMACJE I ZGŁOSZENIA NARUSZEŃ
Wszelkie reklamacje dotyczące sposobu wyboru Gminy biorącej udział w kampanii powinny zostać zgłoszone na piśmie w czasie trwania naboru formularzy, jednak nie później niż w terminie 14 (słownie: czternastu) dni od dnia 23.08.2025. Reklamacja zgłoszona po wyznaczonym terminie nie wywołuje skutków prawnych. Pisemna reklamacja powinna zawierać imię, nazwisko, dokładny adres oraz dokładny opis i uzasadnienie reklamacji. Reklamacja powinna być przesłana mailowo na adres: biuro@polskialarmsmogowy.pl lub listem poleconym na adres Stowarzyszenia Alarm Smogowy. Reklamacje rozpatrywane będą w terminie 14 dni. Decyzja Stowarzyszenia Alarm Smogowy w sprawie odwołań będzie ostateczna.

Liczymy na Państwa zaangażowanie i mamy nadzieję na owocną współpracę!

Polski Alarm Smogowy sprawdził ile wniosków do Programu Czyste Powietrze złożono w pierwszych trzech miesiącach po jego wznowieniu. Jest to aż siedmiokrotnie mniej niż w analogicznym okresie 2024 roku. To zapaść ważnego programu, który miał oczyścić powietrze i wesprzeć gospodarstwa domowe borykające się z wysokimi kosztami energii – komentuje Polski Alarm Smogowy. Jednocześnie PAS podkreśla, że mamy do czynienia z najpotężniejszym kryzysem w walce ze smogiem, jaki obserwujemy od wielu lat.

Polski Alarm Smogowy (PAS) zapytał NFOŚiGW o liczbę złożonych wniosków o dotację do Programu Czyste Powietrze. Z odpowiedzi wynika, że w okresie od 31 marca do 30 czerwca 2025 r. czyli przez trzy miesiące od ponownego uruchomienia Programu złożono zaledwie 11 160 wniosków. Dla przykładu w analogicznym okresie 2024 roku liczba ta wyniosła 78 326, a w analogicznym okresie 2023 roku – 54 109. 

– To co się dzieje z Programem Czyste Powietrze trudno nazwać inaczej niż zapaścią – komentuje Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego – od swojego restartu Program w ciągu kwartału osiągnął taką samą liczbę wniosków, jaką przed zawieszeniem składano w ciągu dwóch tygodni!

Już teraz widać, że nie uda się poprawić rekordowego wyniku z roku 2024, kiedy złożono ponad 270 tysięcy wniosków. Po reformie popularność Programu znacząco spadła. Bez reform i zmiany zarządzania Programem Czyste Powietrze możemy zapomnieć o masowej termomodernizacji polskich domów i wymianie „kopciuchów”. Polski Alarm Smogowy będzie monitorować postępy programu w nadchodzących miesiącach – obecnie organizacja prowadzi wywiady w gminach, aby wspólnie z władzami samorządowymi wypracować niezbędne zmiany.

– Sytuacja jest dramatyczna – stwierdza Andrzej Guła, lider Polskiego Alarmu Smogowego – Program jest w głębokim kryzysie, a sposób, w jaki jest zarządzany jest nie do obrony. Mamy problem nie tylko ze spadkiem zainteresowania Czystym Powietrzem, ale również z zaległymi płatnościami dla firm i obywateli, którzy płacą cenę za błędy w zarządzaniu PCZP. Podważono również zaufanie społeczne do tego niezmiernie ważnego programu. Obawiam się, że bez zasadniczej zmiany podejścia do problemów, z jakimi boryka się Czyste Powietrze, rok 2025 będziemy wspominać jako ten, w którym Program w zasadzie został zatrzymany. 

Polski Alarm Smogowy widzi wyjście z tego impasu. Należy jak najszybciej uprościć, odbiurokratyzować i przyspieszyć obsługę beneficjentów oraz przywrócić zaufanie ludzi i firm do Programu – Nie może być tak, że uczciwi beneficjenci oraz przedsiębiorcy płacą za opieszałość urzędników – komentuje Andrzej Guła – nierozważne działania NFOŚ wywołały nie tylko utratę zaufania do Programu, ale niesłusznie podważyły uczciwość setek tysięcy beneficjentów aplikujących o dotacje.

Jednym z rozwiązań, które proponuje PAS jest również wprowadzenie tzw. bonów na audyt energetyczny, z których mogłoby skorzystać każde gospodarstwo domowe, niezależnie od tego czy zdecyduje się na przystąpienie do Programu – To ważne – mówi Piotr Siergiej, rzecznik PAS – ponieważ z informacji płynących z gmin wiemy, że niektórzy beneficjenci wycofują się, gdyż wykonanie audytu nie gwarantuje automatycznego dostępu do Programu mimo poniesionych kosztów.    

Polski Alarm Smogowy ostrzegał przed zawieszeniem Programu przewidując obecną sytuację. Podkreślano, że można było przebudować i uszczelnić Czyste Powietrze stopniowo, nie zawieszając możliwości aplikowania. Niestety zarząd NFOŚiGW podjął błędną decyzję, która skutkuje bardzo małą liczbą składanych wniosków. Na pewno nie pomogła kampania Narodowego Funduszu przekonująca obywateli, że Program jest źródłem nadużyć i defraudacji, mimo że liczba wadliwych wniosków nie sięgała nawet jednego procenta. Zdaniem PAS ten fundamentalny program dotacyjny, który przyczynił się już do polepszenia jakości powietrza w Polsce, powinien być kontynuowany i wspierany finansowo przez polski rząd.

W Krakowie od 1 stycznia 2026 roku zacznie działać Strefa Czystego Transportu – taką uchwałę przyjęli w głosowaniu  radni tego miasta. Po Warszawie to druga w Polsce strefa ograniczająca ruch starych pojazdów na obszarze miejskim.  To dobra decyzja dla mieszkańców Krakowa – ocenia Polski Alarm Smogowy, dostrzegając jednocześnie pewne mankamenty: radni uznali, że ograniczenia dotyczące SCT nie będą dotyczyć mieszkańców Krakowa. Opóźni to niestety efekt poprawy jakości powietrza.  

Po półtora roku od decyzji sądu administracyjnego, który zakwestionował uchwałę Rady Miasta dotyczącą SCT w Krakowie, radni miasta Krakowa przyjęli w głosowaniu nowe, poprawione przepisy i ustanowili drugą w Polsce Strefę Czystego Transportu W nowej wersji strefa ogranicza się w przybliżeniu do czwartej obwodnicy. . Najnowsza wersja uchwały wyłącza z ograniczeń zarejestrowane już pojazdy mieszkańców i mieszkanek Krakowa. Oznacza to, że mieszkańcy będą  mogli bezterminowo użytkować swoje pojazdy niespełniające wymogów SCT i dopiero kupując kolejne auto będą musieli się dostosować do wymogów emisyjnych. Opóźni to efekt poprawy powietrza. 

W ostatnich latach jakość powietrza w Krakowie zaczęła się poprawiać z powodu likwidacji starych kotłów na węgiel i drewno, Niestety na obszarach z dużym ruchem samochodowym zarówno stężenia dwutlenku azotu, jak i pyłów, wciąż są bardzo wysokie. Pomiary przeprowadzone przez Polski Alarm Smogowy w czerwcu i lipcu 2023 roku wykazały, że w żadnej z 44 lokalizacji w Krakowie nie osiągnięto rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia dla stężeń dwutlenku azotu (10 μg/m³), a nowe wymogi unijne (20 μg/m³), obowiązujące od 2030 roku, osiągnięto zaledwie w trzech lokalizacjach. Ruch samochodowy w Krakowie odpowiada za około 70% stężeń dwutlenku azotu. Te wyniki potwierdziły pilną potrzebę działań zmierzających do redukcji zanieczyszczeń generowanych przez samochody. 

Od 1 stycznia 2026 r. do strefy będą mogły wjechać samochody z silnikiem Diesla wyprodukowane w 2014 roku lub późnej, albo spełniające wymogi Euro 6. Dla pojazdów benzynowych oraz z instalacją LPG maksymalny wiek pojazdu dopuszczonego do Strefy to 21 lat, czyli pojazdy wyprodukowane w 2005 roku lub później, lub spełniające normę Euro 4 albo wyższą. Powyższe przepisy nie będą dotyczyć zarejestrowanych już pojazdów mieszkańców Krakowa. Dodatkowo przepisy nie będą dotyczyć osób z niepełnosprawnością oraz dojeżdżających do placówek ochrony zdrowia. 

Dla pojazdów spoza Krakowa nie spełniających wymagań SCT radni zaproponowali wprowadzenie w pierwszych trzech latach obowiązywania Strefy opłat emisyjnych za wjazd do miasta. Po ich wykupieniu będzie można wjechać do Strefy nawet pojazdem, który nie spełnia jej wymogów. Opłaty wyniosą: 100 złotych za miesiąc w roku 2026, 250 złotych za miesiąc w roku 2027, 500 złotych za miesiąc w roku 2028. Będzie również możliwość zapłacenia za godzinę poruszania się po Strefie – 2,5 złotego oraz za dzień: w roku 2026 5,00 zł za okres od pierwszej opłaconej godziny do końca doby danego dnia, w którym uiściło się opłatę, w przypadku wniesienia opłaty za wjazd do Strefy za dwie godziny z rzędu danego dnia a w roku 2027 15,00 zł za okres od pierwszej opłaconej godziny do końca doby danego dnia, w którym uiściło się opłatę, w przypadku wniesienia opłaty za wjazd do Strefy za sześć godzin z rzędu danego dnia.

– Mimo pewnych zastrzeżeń uważamy wprowadzenie SCT w Krakowie za milowy krok do poprawy jakości powietrza – komentuje decyzję radnych Filip Jarmakowski z Polskiego Alarmu Smogowego – W państwach unijnych jest już ponad trzysta miast, w których takie ograniczenia obowiązują. SCT to sprawdzone rozwiązanie, którego celem jest poprawa jakości życia w europejskich miastach. 

Według szacunków na rok 2026, opracowanych na podstawie badań wykonanych w Krakowie metodą teledetekcji w roku 2019 oraz 2021, krakowska strefa obejmie swoimi wymogami tylko 10% samochodów, które jednak odpowiadają za około 30% emisji tlenków azotu. 

– Zanieczyszczenia powietrza z transportu samochodowego mają dotkliwy wpływ na zdrowie mieszkańców naszego miasta – mówi Anna Dworakowska z Krakowskiego Alarmu Smogowego – Badania prowadzone przez Śląski Uniwersytet Medyczny pokazują związek między zwiększonymi stężeniami dwutlenku azotu w powietrzu, a występowaniem nagłych schorzeń serca i naczyń krwionośnych, takich jak zawał serca, udar mózgu czy migotanie przedsionków. Smog dotyka również najmłodszych: psychologowie z Uniwersytetu Jagiellońskiego ustalili, że podczas dni o wysokich stężeniach dwutlenku azotu u dzieci zmniejsza się zdolność zapamiętywania i rozumowania. Dlatego cieszymy się, że radni postanowili zrobić krok w kierunku ochrony zdrowia i życia mieszkańców i mieszkanek Krakowa. 

Polski Alarm Smogowy po raz kolejny opublikował informacje na temat kosztów ogrzewania domów jednorodzinnych w Polsce, posługując się najnowszymi cenami paliw i nośników energii z maja 2025 r. Spośród popularnych metod ogrzewania najmniej opłacalne dla typowego domu jest wciąż ogrzewanie olejowe, gazowei spalanie drewna w “kopciuchu”. Ogrzewanie pelletem kosztować nas będzie więcej niż wszystkimi typami pomp ciepła i węglem. Jak zwykle liderem pozostaje gruntowa pompa ciepła z ogrzewaniem podłogowym, która generuje aktualnie koszty ponad dwukrotnie niższe niż kocioł gazowy.

Polski Alarm Smogowy sprawdził jak kształtują się obecnie koszty ogrzewania typowego domu jednorodzinnego. Koszty ogrzewania (budynku i ciepłej wody użytkowej) sprawdzono dla budynku o powierzchni 150 m² ze średnim ociepleniem (zużycie ciepła na poziomie 120 kWh/rok/m²), zamieszkałego przez czteroosobową rodzinę.

Najdroższe jest wciąż ogrzewanie olejowe (10 618 zł rocznie). Nieco tańszą opcją są kotły gazowe (9 911 zł). Trzecim najdroższym sposobem ogrzania domu i ciepłej wody jest pozaklasowy “kopciuch” na drewno (8 668 zł). Najtaniej ogrzejemy się gruntowymi pompami ciepła z ogrzewaniem podłogowym (4 530 zł). Jednocześnie spadające ceny węgla sprawiły, że koszt użytkowania węglowego kotła spełniającego normę ekoprojektu obniżył się do 5 178 zł rocznie. Nieznacznie więcej (5 267 zł) zapłacimy za ogrzewanie pompą ciepła typu powietrze-woda przy ogrzewaniu podłogowym.

Ciekawie przedstawia się porównanie kosztów ogrzewania w domu bez ocieplenia lub z bardzo słabym ociepleniem (zużycie ciepła na średnim poziomie 170 kWh/rok/m²) z domem o dosyć dobrym, często spotykanym ociepleniu (zużycie ciepła na średnim poziomie 80 kWh/rok/m²). Niezależnie od zastosowanego typu ogrzewania, po termomodernizacji i zmniejszeniu zapotrzebowania na energię oszczędności są spore i wynoszą od 45 do 48%. Nieocieplony dom zawsze oznacza więc wyższe rachunki za ogrzewanie.

Porównanie kosztów ogrzewania rok do roku (maj 2025 do lipca 2024) wskazuje na niewielki wzrost kosztów ogrzewania gazowego (5%), spadek kosztów ogrzewania węglem o 11% i olejem opałowym o 18%. Stabilne okazały się ceny ogrzewania pompami ciepła i pelletu, pozostając na zbliżonym do ubiegłego roku poziomie.

Warto zwrócić uwagę, że nowa taryfa PGNiG Obrót Detaliczny, która wejdzie w życie 1 lipca 2025 r. przyniesie gospodarstwom domowym obniżkę ceny gazu ziemnego o około 14,8%, co przełoży się na spadek ceny ogrzewania w kolejnych kwartałach.

Monitoring cen paliw stałych w II kwartale 2025 r. wykonany został w dniach 20-22 maja 2025 r. Kontroli poddano po dwa składy z każdego województwa – w całej Polsce 32 składy opału zlokalizowane w różnych miejscowościach.

Kalkulator kosztów PAS powstał w oparciu o bardziej rozbudowany kalkulator, który przygotowało Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej (POBE). Dane, na których opiera się kalkulator, są regularnie uaktualniane.

Kalkulator dostępny jest TUTAJ: https://polskialarmsmogowy.pl/kalkulator-kosztow-ogrzewania/

Najnowszy raport Polskiego Alarmu Smogowego pokazuje ponury obraz kontroli przepisów antysmogowych na terenie Metropolii Warszawskiej. W gminach beż straży miejskiej lub gminnej spalanie śmieci czy korzystanie z nielegalnych „kopciuchów” jest w praktyce bezkarne. W takich gminach liczba kontroli jest śladowa, a kary za spalanie odpadów może spodziewać się zaledwie co piąty sprawca. To poważny problem – stwierdza PAS i wnioskuje o ściślejsze procedury kontrolne. Bez tej zmiany zapisy uchwały antysmogowej, w tym mający wejść w życie zakaz spalania węgla, pozostaną martwym prawem.

Polski Alarm Smogowy opublikował raport „Kontrola palenisk na Mazowszu w 2023 r.” Informacje o kontrolach zostały zebrane w ramach dostępu do informacji publicznej z 70 gmin należących do Obszaru Metropolitalnego Warszawy oraz gminy Żyrardów.

Kontrola przepisów antysmogowych w województwie mazowieckim pozostawia wiele do życzenia. Sytuacja w gminach pozbawionych straży miejskiej lub gminnej jest znacznie gorsza niż w gminach ze strażą. W 2023 roku w gminach bez straży pracowało niemal czterokrotnie mniej osób upoważnionych do kontroli (136 osoby) niż w gminach ze strażą (517). W gminach ze strażą na jedną osobę upoważnioną do kontroli palenisk przypadało 117 domów. W gminach bez straży miejskiej pięciokrotnie więcej: 629 domów. W większości gmin bez straży kontrole prowadzone były jedynie w godzinach pracy urzędu co oznacza, że nie były prowadzone wieczorem, kiedy wiele osób rozpala w piecach po powrocie z pracy.

W gminach ze strażą  co dziesiąta kontrola kończyła się ujawnieniem łamania przepisów antysmogowych. Stwierdzono prawie o jedną trzecią więcej sytuacji nieprzestrzegania uchwały antysmogowej (838) niż wykroczeń dotyczących spalania odpadów (556). W gminach ze strażą 59% stwierdzonych przypadków spalania odpadów oraz 31% naruszeń przepisów uchwały antysmogowej zakończyło się nałożeniem mandatów;

Tym, co najmocniej odróżnia gminy ze strażą od tych bez straży, jest liczba odnotowanych zgłoszeń dotyczących naruszenia przepisów ochrony powietrza. Dysproporcja jest bardzo duża. W gminach bez straży odnotowano dziesięć razy mniej zgłoszeń niż w gminach ze strażą, mimo, że liczba domów jednorodzinnych, w których znajdują się urządzenia grzewcze na paliwa stałe jest tam wyższa. Możliwe, że mieszkańcy gmin bez straży wciąż nie wiedzą, w jaki sposób zgłaszać podejrzenia popełnienia wykroczenia lub zauważyli, że nie mają co liczyć na spodziewaną, skuteczną reakcję ze strony urzędników. Być może nadal świadomość szkodliwości spalania odpadów i zagrożenia wywołanego przez smog jest zbyt niska. Wreszcie, gminy bez straży to także w zdecydowanej większości niewielkie miejscowości, gdzie trudno o anonimowość. Stąd prawdopodobna jest również silna obawa przed posądzeniem o donosicielstwo.

Wnioski płynące z raportu PAS są bardzo trzeźwiące – podsumowuje Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego – okazuje się, że właśnie tam, gdzie mamy najwięcej potencjalnych wykroczeń brakuje straży miejskich i gminnych, co przekłada się na śladową liczbę kontroli posesji.

W gminach bez straży jedynie 19% stwierdzonych przypadków spalania odpadów oraz zaledwie 3% naruszeń przepisów uchwały antysmogowej zakończyło się nałożeniem mandatu. Dodatkowo mniej niż 4% naruszeń zapisów uchwały antysmogowej zakończyło się skierowaniem sprawy do sądu lub na policję.

Ujmując to prościej – wyjaśnia Piotr Siergiej z PAS – jeśli ktoś spala odpady, czyli popełnia poważne wykroczenie karane grzywną do 5000 zł, istnieje niewielka szansa, że poniesie konsekwencje. Tylko co piąte takie wykroczenie jest karane. Jeśli natomiast nie przestrzega uchwały antysmogowej, czyli używa nielegalnego „kopciucha”, to w zasadzie pozostaje bezkarny: tylko 3 osoby na sto dostają mandat lub grzywnę. To sytuacja nie do zaakceptowania, prawo egzekwowane w taki sposób jest w praktyce martwe.

– Przeanalizowaliśmy dane z 70 gmin należących do Metropolii Warszawskiej, czyli obszaru, na którym od 2028 roku obowiązywać będzie zakaz spalania węgla. Z naszego raportu wysuwa się bardzo niepokojący wniosek – mówi koordynatorka projektu Paulina Mroczkowska – Analizowany okres to pierwszy rok obowiązywania zakazu użytkowania kotłów bezklasowych. Mimo to, przepis ten nie jest egzekwowany. Tam gdzie stwierdza się wykroczenie, często brakuje konsekwencji. W dodatku w wielu gminach, mimo prowadzenia kontroli, nie odnotowuje się żadnych wykroczeń, mimo, że większośc palenisk na danym terenie w świetle prawa jest już nielegalnych. Stawia to pod znakiem zapytania jakość prowadzonych działań kontrolnych. Bardzo niepokojący jest także fakt, że liczba zgłoszeń po których nie podjęto reakcji w niektórych gminach jest bardzo wysoka. Świadczy to o ignorowaniu problemu zatruwania sąsiadów. Jeśli sytuacja nie ulegnie zmianie, jeszcze długo przyjdzie nam czekać na trwałą poprawę jakości powietrza w naszej metropolii. 

Polski Alarm Smogowy podkreśla, że wdrożenie przepisów antysmogowych jest nieodzownym elementem walki z zanieczyszczeniem powietrza. Zagwarantowanie sprawnego i efektywnego systemu kontroli palenisk pod kątem zakazu spalania odpadów i przestrzegania uchwały antysmogowej na Mazowszu jest więc, z punktu widzenia poprawy jakości powietrza, niezbędne. Raport pokazuje jednak, że mimo wzrostu świadomości egzekwowanie przepisów wymaga weryfikacji i wsparcia organizacyjnego z poziomu województwa. Konieczne jest wprowadzenie programu finansowego dla gmin, które chcą utworzyć straż gminną lub miejską (choćby na wzór tego, który funkcjonuje w Województwie Małopolskim). Warto także rozważyć nadanie urzędnikom ustawowo prawa do mandatowania wykroczeń. Ponadto warto wciąż podnosić kompetencje kadr skierowanych do kontroli. Rozbieżności pomiędzy jakością sprawowanych obowiązków przez poszczególne straże, pokazują, że podejście do kontroli i egzekwowania prawa jest na zupełnie różnym poziomie, natomiast obowiązki jakie zostały nałożone przez uchwałę antysmogową są takie same dla wszystkich mieszkańców.

LINK do raportu „Kontrola palenisk na Mazowszu w 2023 r.”
https://polskialarmsmogowy.pl/wp-content/uploads/2024/12/Kontrola-palenisk-na-Mazowszu.pdf
LINK do prezentacji “Kontrola palenisk w Metropolii Warszawskiej” za 2023 r.
https://polskialarmsmogowy.pl/wp-content/uploads/2025/05/Prezentacja-Kontrola-palenisk-w-Metropolii-Warszawskiej-OK.pdf