Jak gminy wymieniają kopciuchy? Czwarty ranking programu „Czyste Powietrze”

Najnowszy ranking Programu Czyste Powietrze pokazuje jak wymieniano kotły w czwartym kwartale 2021 r. Ranking wygrała gmina Jejkowice z woj. śląskiego, które jest liderem wymiany „kopciuchów” w Polsce. W pierwszej trzydziestce najaktywniejszych gmin aż 25 jest ze Śląska. W czołówce znalazło się również śląskie uzdrowisko: Goczałkowice-Zdrój. W rankingu ujęto 2477 polskich gmin.

Zwycięzcą w rankingu w czwartym kwartale 2021 r. jest gmina Jejkowice z woj. śląskiego. Województwo to z 25 gminami w pierwszej trzydziestce badania, przewodzi jako gmina, w której składana jest największa liczba wniosków na likwidację tzw. „kopciuchów” oraz docieplenie domu. To kolejny kwartał, w którym to właśnie to województwo przoduje. Na uwagę zasługuje również fakt, iż w czołówce rankingu biorącego pod uwagę wszystkie polskie gminy już po raz drugi znalazło się śląskie uzdrowisko: Goczałkowice-Zdrój (miejsce 18). Najwięcej wniosków do programu złożono natomiast w Rybniku (806 w IV kwartale 2021 oraz ponad 4600 od początku funkcjonowania programu). Widać tu wyraźny wpływ aktywnych działań włodarzy miasta i mieszkańców oraz lokalnych aktywistów antysmogowych.

– Cieszy mnie taka aktywność gmin z woj. śląskiego – mówi Andrzej Guła, lider PAS – w tym województwie od 1 stycznie tego roku Uchwała Antysmogowa zakazała użytkowania „kopciuchów” wyprodukowanych przed 2007 rokiem. Widać, że zapisy Uchwały dla woj. śląskiego są dobrym motywatorem do likwidacji takich pozaklasowych kotłów. Mieszkańcy tego regionu w 65% popierają wprowadzenie zakazu spalania węgla na terenie tego województwa.

Niestety podobnego zaangażowania nie widać wśród gmin woj. podkarpackiego, w którym tak jak w woj śląskim obowiązuje identyczny zakaz użytkowania „kopciuchów”. W pierwszej setce nie ma ani jednej gminy z tego województwa.

Wśród gmin, w których w IV kwartale zeszłego roku złożono najmniej wniosków znajdują się m.in znane miejscowości wypoczynkowe, na przykład Krynica Morska (0 wniosków), Świeradów-Zdrój (0) czy Międzyzdroje (1). Niewiele lepiej jest w niektórych miastach wojewódzkich: Olsztyn (32 wnioski), Szczecin (41) czy Gdańsk (54), choć często większe miasta oferują własne programy dotacyjne. Ranking za ostatni kwartał zeszłego roku pokazuje dużo większą popularność programu w małych gminach. W pierwszej setce najaktywniejszych widzimy głównie gminy poniżej 20 000 mieszkańców.

Program Czyste Powietrze rozpoczął działanie we wrześniu 2018 roku, kiedy złożono 25519 wniosków. W kolejnych latach złożono odpowiednio 85368 wniosków (2019) i 83801 (2020). Rekordowy okazał się rok 2021, kiedy złożono 184 267 wniosków o wymianę kotła. Zgodnie z planem Programu Czyste Powietrze docelowa liczba składanych wniosków powinna wynosić co najmniej 300 000 wniosków rocznie, tak aby w ciągu dziesięciu lat trwania programu sfinansowano wymianę 3 milionów „kopciuchów”.

Opublikowany ranking za IV kwartał 2021 r. będzie brany pod uwagę przy pierwszym, rocznym podsumowaniu (przypominamy, że ranking obejmie okres od 1 kwietnia 2021 r. do 31 marca 2022 r.), dzięki któremu poznamy najaktywniejsze gminy w programie „Czyste Powietrze”, dla których NFOŚiGW przewidział bonusy finansowe o łącznej wartości 16 milionów złotych.

Polski Alarm Smogowy (PAS) wraz z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zaprezentował nowe informacje dotyczące liczby składanych wniosków w programie „Czyste Powietrze” w 2477 gminach w Polsce. Najnowsze dane obejmują IV kwartał 2021 roku i można je sprawdzić przez specjalną wyszukiwarkę dostępną na stronie polskialarmsmogowy.pl/ranking oraz czystepowietrze.gov.pl.

Opublikowany ranking oparty jest o liczbę wniosków złożonych w gminie i liczbę budynków jednorodzinnych. Ranking obejmuje aktywność gmin w czwartym kwartale poprzedniego roku (od 1 października do 31 grudnia 2021 r.) i powstał przy współpracy NFOŚiGW, PAS i Banku Światowego.